• Drukuj

Warto przed podawaniem wydarzeń historycznych sprawdzić źródła bibliograficzne. Czasem jeden drobny przekręt wypacza prawdziwość wydarzeń i szkodzi historii.

Jedno z tych wypaczeń to podawanie nazwiska malarza kościoła św. Katarzyny. W kilku publikacjach podaje się Antoni Stopka, a prawdziwe miano to Antoni Stopa. Poniżej podajemy krótki rys jego pochodzenia, działalności artystycznej, kulturalnej i społecznej.

ANTONI STOPA - malarz cięcińskiego kościoła

Antoni Stopa urodził się 5. listopada 1849 roku w Ostryszu k. Makowa Podhalańskiego, zmarł tamże 13. lutego 1922 r. (podawane są też daty 1854 - 1924). Wybitny poeta ludowy oraz artysta malarz Ziemi Makowskiej, niezwykle uzdolniony, uczył się w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Jana Matejki. Został wydalony z uczelni za kontakty z Proletariatem. Wrócił do swej rodzinnej miejscowości pracując na rodzinnej gospodarce.

Współpracował dalej z Proletariatem, szczególnie wiejskim. Miał kontakty ze znanym działaczem społecznym i publicystą księdzem Stojałowskim. Stopa swoje przekonania wyrażał w pismach ludowych, gdzie publikował wiersze i utwory głoszące ideały patriotyczne i demokratyczne, walcząc z kapitalistycznym wyzyskiem. Swą działalnością A. Stopa budził świadomość narodową i społeczną, głosił hasła wolności i braterstwa, umiłowania ziemi ojczystej oraz ofiarności w walce o niepodległość Ojczyzny.

Do Matki Boskiej

O Ty Najświętsza - o Niepokalana

Matko jednego, Wszechmocnego Pana,

Który utworzył te świata ogromy

I zszedł przez Ciebie na ziemię widomy,.

Jak po promieniu najwyższego słońca -

O Ty Najczystsza Miłości rodząca!

Niebo ma Jedną najpiękniejszą - Ciebie

Ty jesteś słońcem ideałów w niebie;

Od Ciebie się Bóg odbija, krysztali

I blaskiem tęczy najpiękniejszej pali.

Od Ciebie mędrzec wygląda natchnienia

Kaleka zdrowia, a grzesznik zbawienia.

Antoni Stopa w okolicy Makowa Podhalańskiego pozostawił kilka dzieł malarskichw postaci polichromii kościelnej. Z bardziej znanych to malowidła wnętrz kościołów w Czarnym Dunajcu i Sidzinie k. Jordanowa. Kilka lat przed jego śmiercią ks. prał. Józef Leja, proboszcz z Makowa zlecił artyście z Ostrysza odnowienie obrazu Matki Bożej Makowskiej, nakazując by nie zmienił karnacji twarzy Matki Bożej i Dzieciątka. Widocznie chciał zachować jasne oblicza postaci bez blizn. Jest to jeden z nielicznych tego typu obrazów Matki Bożej Częstochowskiej w Polsce.

Antoni Stopa, malarz, poeta i działacz wolnościowy jest autorem polichromii sufitowej w kościele św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Cięcinie, którą artysta wykonał na zlecenie ks. prob. Władysława Dobrzańskiego w 1897 roku. Po 50. latach, za ks. Jana Bryndzy, proboszcza parafii, malowidła (obrazy) zostały odnowione przez bliżej nie znanego artystę.

W. Ficoń

Źródła bibliograficzne; Kroniki parafii w Cięcinie,

Makowie Podhalańskim, Czarnego Dunajca oraz w Sidzinie k.

Jordanowa. Patrz też A. Matuszczyk, MAKÓW PODHALAŃSKI I OKOLICE, 1988.