• Drukuj
• E-mail

O "Cięcinie" słów kilka. Objaśnianiem pochodzenia nazw zajmowali się już nasi przodkowie z dawien dawna. W przypadku wielu nazw z naszego regionu jest to jednak tzw. etymologia ludowa, czyli próba wyjaśnienia nazwy w oparciu o jakieś bliskie danej nazwie skojarzenia, przekazywana z ust do ust przez lud. Dzieje się tak, gdy próbuje się dzisiejszą formę gramatyczną nazwy skojarzyć z jakimś podobnym słowem. Zdarza się nierzadko, że taką etymologię ludową tworzyli pisarze lub kronikarze, wśród których prym wiódł sławetny kronikarz żywiecki Andrzej Komoniecki (1658-1729), autor Dziejopisu Żywieckiego, opisującego dzieje naszego regionu od XIV do XVIII w. I właśnie tenże Andrzej Komoniecki na kartach swojego Dziejopisu Żywieckiego na stronie 13 podaje, iż „Cięcina nazwana od lasu cienkiego wycięcia, gdzie przedtym cienko wyrastający był, mówiąc: cięcina to sama”. Andrzej Komoniecki wywodzi zatem nazwę Cięcina od lasu cienkiego wycięcia i łączy ją ze słowami ciąć, wyciąć, cięty. Cięcina to zatem miejsce, gdzie rośnie „wycięty, przerzedzony las” albo „przecinka w lesie”. Być może za dawnych czasów takie miejsca określano właśnie cięciną. Trudno dzisiaj zgadnąć, czy jest to ludowe wyjaśnienie tej nazwy i czy zostało ono przez Komonieckiego zasłyszane u miejscowych górali a później spisane na kartach jego kroniki. Potwierdzenie takiej właśnie etymologii nazwy znajdujemy w językoznawczym słowniku „Nazwy miejscowe Polski” pod redakcją Kazimierza Rymuta (tom II, str. 146). Inni językoznawcy twierdzą jednak, że nazwa Cięcina jest nazwą topograficzną tzn. pochodzącą od jakiegoś obiektu topograficznego, w tym przypadku od potoku. Dzisiaj potok przepływający przez wieś nazywa się Cięcinka, lecz dawniej nazywany był Cięcina. Nazwa Cięcinka jest nazwą wtórną, która powstała w celu odróżnienia nazwy potoku od nazwy wsi. Często zdarzało się bowiem w przeszłości, że osady, które powstawały nad rzekami lub potokami, przejmowały od nich nazwy. Tak powstały m.in. w naszym regionie Żabnica, Glinka, Kamesznica, Koszarawa, Leśna, Mutne, Przybędza, Sopotnia, Wieprz, Złatna, Brzuśnik czy Nieledwia. Nazwa Cięcina odnosi się zatem pierwotnie do nazwy wodnej potoku Cięcina. Jak twierdzi Władysław Lubaś w swojej pracy naukowej „Nazwy miejscowe południowej części dawnego województwa krakowskiego” (str. 36), nazwę Cięcina należy wywodzić od prasłowiańskiej podstawy słowotwórczej *tęt- , od której to pochodzą dzisiejsze słowa ciągnąć, naciągać czy też cięciwa. Nazwa Cięcina oznaczałaby zatem rozciągnięty, wyciągnięty potok, albo też wygięty potok np. jak cięciwa.

Paweł Piątek

Czytaj także:

Monografia Cięciny